Biyolojik yaş

Ne demek?

Takvim yaşı, doğduğunuz günden bu yana geçen süredir. Biyolojik yaş ise vücudun ne kadar yıprandığını tahmin etmeye çalışan bir kavramdır. Tek bir tanımı ve tek bir testi yoktur. Kan değerlerinden, DNA üzerindeki işaretlerden ya da kas gücü gibi ölçümlerden hesaplanan farklı yöntemler bu adı taşır.

Takvim yaşından farkı

Aynı yaştaki iki kişinin sağlığı çok farklı olabilir. Biri dağa tırmanırken diğeri merdivende zorlanabilir. Biyolojik yaş kavramı bu farkı sayıya dökme çabasıdır. Araştırmacılar yaşlanmayla ilgili hücresel değişiklikleri, örneğin DNA hasarı, telomer kısalması ve kronik inflamasyonu, yaşlanmanın belirtileri olarak tanımladı.

Epigenetik saat nedir?

Epigenetik saatler, DNA üzerindeki metil grubu denen kimyasal işaretlerin yaşla değişmesine dayanır. İlk saatlerden biri farklı doku örneklerinde takvim yaşını oldukça yakın tahmin etti. Sonraki saatler, ölüm ve hastalık riskiyle ilişkiyi tahmin etmek için geliştirildi. Bu araçlar araştırmada değerli bulunuyor.

Neden önemli?

Yaşlanma araştırmalarında bir müdahalenin etkisini görmek için onlarca yıl beklemek zordur. Biyolojik yaş ölçümleri, bu etkiyi daha kısa sürede tahmin etmenin bir yolu olarak geliştiriliyor. Kalori kısıtlaması üzerine yapılan CALERIE çalışmasının ek analizlerinde bazı ölçümlerde yavaşlama bildirildi. Bu tür bulgular araştırma düzeyindedir ve hastalık ya da ömür sonucunu göstermez.

Beslenmeyle ilişkisi

Gözlem çalışmalarında sebze ve baklagil ağırlıklı beslenme, sigara içmemek ve düzenli hareket, bazı biyolojik yaş ölçümlerinde daha düşük değerlerle ilişkili bulunmuştur. Bu ilişkinin neden-sonuç ilişkisi olup olmadığı bilinmiyor.

Bilinmeyenler

Farklı testler aynı kişi için farklı sonuçlar verebilir. Tek bir kişide ölçülen biyolojik yaşın ne anlama geldiği, hangi değişikliğin bu sayıyı neden değiştirdiği ve sayıdaki değişikliğin gerçekten daha uzun ya da sağlıklı yaşam anlamına gelip gelmediği bilinmiyor. "Biyolojik yaşınızı ölçüp düşürelim" türü vaatlerin bilimsel karşılığı yoktur. Bugün için anlamlı olan, tansiyon, kan şekeri, kolesterol, kas gücü ve yürüme hızı gibi hekimin değerlendirdiği ölçümlerdir.

Bu ölçümlerin tümü hekimin olağan muayenesinde yapılabilir.

Biyolojik yaş ölçümlerinin nasıl yapıldığını ve sınırlarını merak ederseniz biyolojik yaş testi sayfasına bakabilirsiniz.