Sözlük
Sarkopeni, otofaji, polifenol, telomer: uzun yaşam yazılarını okurken takıldığınız sözcüklerin anlamı burada. Her maddede sözcüğün ne demek olduğu, günlük hayatta neye karşılık geldiği ve sitede hangi yazılarda geçtiği yer alır.
B
-
Biyolojik yaş
Biyolojik yaş, vücudun takvim yaşından bağımsız olarak ne kadar yıpranmış olduğunu tahmin etmeye çalışan bir kavramdır. Kan ölçümleri ya da DNA üzerindeki değişikliklerle hesaplanmaya çalışılır.
D
-
Diyet lifi
Diyet lifi, bitkisel besinlerde bulunan ve ince bağırsakta sindirilmeden kalın bağırsağa ulaşan karbonhidrat bölümüdür. Sebze, meyve, baklagil, tam tahıl ve kuruyemiş başlıca kaynaklarıdır.
G
-
Glisemik indeks
Glisemik indeks, karbonhidrat içeren bir besinin kan şekerini ne kadar hızlı ve ne kadar yükselttiğini gösteren bir sayıdır. Saf glikoz 100 kabul edilir ve besinler buna göre sıralanır.
H
-
Hara hachi bu
Hara hachi bu, Okinawa'da kullanılan ve "mide yüzde seksen dolunca dur" anlamına gelen bir sofra sözüdür. Tam doymadan yemeği bırakma alışkanlığını anlatır.
K
-
Kronik inflamasyon
Kronik inflamasyon, vücutta uzun süre devam eden düşük düzeyli iltihap hâlidir. Belirti vermeden sürebilir ve yaşa bağlı birçok hastalıkla ilişkilendirilir.
L
-
Lösin
Lösin, vücudun kendi yapamadığı ve besinle alınması gereken dokuz temel aminoasitten biridir. Kasta protein yapımını başlatan sinyalde önemli bir rol oynar.
M
-
Mavi bölgeler
→ model sayfası
Mavi bölgeler, 100 yaşını aşan insanların ortalamadan sık görüldüğü bildirilen beş bölgeye verilen addır: Sardunya, Okinawa, İkarya, Nicoya ve Loma Linda.
-
mTOR
mTOR, hücrelere "besin bol, büyü ve çoğal" sinyali veren bir protein kompleksidir. Besin, insülin ve aminoasitlere yanıt olarak çalışır.
N
-
NAD+
NAD+ (nikotinamid adenin dinükleotit), her hücrede bulunan ve enerji üretimi ile DNA onarımında görev alan bir yardımcı moleküldür. B3 vitamininden üretilir.
O
-
Oksidatif stres
Oksidatif stres, vücutta serbest radikal denen tepkimeye yatkın moleküllerin, onları etkisizleştiren savunma sistemlerinden fazla olduğu durumdur. Hücrelerde protein, yağ ve DNA hasarına yol açabilir.
-
Omega-3 yağ asitleri
Omega-3 yağ asitleri, vücudun kendi üretemediği ve besinle alınması gereken çoklu doymamış yağlardır. Başlıca türleri EPA, DHA ve ALA'dır.
-
Otofaji
Otofaji, hücrenin yıpranmış ya da gereksiz parçalarını parçalayıp yeniden kullandığı doğal bir temizlik ve geri dönüşüm sürecidir. Kelime Yunanca "kendini yeme" anlamına gelir.
P
-
Polifenol
Polifenoller, bitkilerin kendilerini korumak için ürettiği ve renk, acılık ya da buruk tat veren bileşiklerdir. Sebze, meyve, zeytinyağı, çay, kahve ve kakao bu bileşikler bakımından zengindir.
S
-
Sarkopeni
→ rehber yazısı
Sarkopeni, yaşla birlikte kas kütlesinin ve kas gücünün azalmasıdır. Düşme, kırık ve günlük işlerde zorlanma riskini artırır.
T
-
Telomer
Telomerler, kromozomların uçlarında bulunan ve genetik bilgiyi koruyan tekrar eden DNA dizileridir. Her hücre bölünmesinde biraz kısalırlar.
U
-
Ultra işlenmiş gıda
→ rehber yazısı
Ultra işlenmiş gıda, evde kullanılmayan katkı ve bileşenlerle fabrikada hazırlanan yiyecek ve içeceklerdir. NOVA sınıflamasının dördüncü grubunu oluşturur.