Polifenol

Ne demek?

Polifenoller, bitkilerin kendilerini güneşe, böceklere ve hastalıklara karşı korumak için ürettiği bileşiklerdir. Meyve ve sebzelerin rengine, çayın ve zeytinyağının buruk ya da acımsı tadına katkıda bulunurlar. Vitamin sayılmazlar ve eksikliklerine bağlı bir hastalık tanımlanmamıştır.

Hangi besinlerde bulunur?

Binlerce farklı polifenol vardır. Sızma zeytinyağındaki hidroksitirozol, çaydaki kateşinler, kahvedeki klorojenik asit, üzüm ve nardaki antosiyaninler, soğan ve elmadaki kersetin bunlardan bazılarıdır. Renkli ve çeşitli bitkisel besinler yemek, farklı polifenolleri birlikte almanın yoludur.

Neden önemli?

Polifenolden zengin besinler, uzun yaşamla ilişkilendirilen Akdeniz tipi beslenmenin temel parçalarıdır. Araştırmacılar bu sofranın sağlıkla ilişkisinin bir kısmını polifenollerle açıklamaya çalışıyor.

Vücutta ne yapar?

Laboratuvarda polifenollerin hücreleri oksidatif strese karşı koruduğu ve iltihabı azalttığı gösterildi. İnsanda ise emilimleri sınırlıdır ve bir kısmı bağırsak bakterileri tarafından başka maddelere çevrilir. Polifenolden zengin besinler tüketmek, gözlem çalışmalarında daha düşük kalp-damar hastalığı riskiyle ilişkili bulunmuştur. Bu ilişkinin ne kadarının polifenollere bağlı olduğu bilinmiyor.

Takviye olarak alınmalı mı?

Resveratrol gibi tek bir polifenolün yüksek miktarda takviye olarak alınmasının insanda faydası gösterilmedi. Bazı polifenol takviyeleri ilaçlarla etkileşebilir. Polifenoller için önerilen yol, besinin kendisidir.

Günlük sofrada nasıl artırılır?

Her öğüne farklı renkte bir sebze ya da meyve eklemek, salatada ve yemekte sızma zeytinyağı kullanmak, şekersiz çay ya da kahve içmek polifenol alımını artırır. Maydanoz, dereotu, nane ve kekik gibi taze otlar ile soğan ve sarımsak da polifenol kaynağıdır. Baklagiller ve kuruyemişlerin kabuğuna yakın kısımları da bu bileşikleri içerir.

Sızma zeytinyağının sofradaki yeri zeytinyağı ve kuruyemiş yazısında anlatılıyor.

Bilinmeyenler

Polifenollerin emilimi kişiden kişiye değişir ve bunda bağırsak bakterilerinin payı büyüktür. Laboratuvarda görülen etkilerin çoğu, insanın kanında ulaşılamayacak kadar yüksek miktarlarla elde edildi. Hangi polifenolün hangi miktarda yararlı olduğu ve uzun süreli yüksek alımın güvenliği bilinmiyor. Kakao ve zeytinyağı polifenolleri üzerine yapılan bazı randomize çalışmalar damar işlevinde küçük değişimler bildirdi.