Kronik inflamasyon

Ne demek?

İnflamasyon, Türkçede iltihap ya da yangı diye bilinen savunma yanıtıdır. Kronik inflamasyon, bu yanıtın belirgin bir belirti vermeden aylarca ve yıllarca düşük düzeyde sürmesidir. Kişi çoğu zaman bunu hissetmez. Yaşla bağışıklık sisteminde olan değişimler ve vücutta biriken yıpranmış hücreler bu yanıtı besleyebilir.

Akut iltihaptan farkı

Kesik ya da enfeksiyon gibi bir hasarda vücut kısa süreli bir iltihap yanıtı verir. Kızarıklık, şişlik ve ateş görülür, hasar onarılınca yanıt söner. Kronik inflamasyonda ise yanıt sönmez ve düşük düzeyde sürer. Yaşla bu duruma eğilim artar. Araştırmacılar buna "inflammaging" adını verir.

Nedenleri ve ilişkili hastalıklar

Karın bölgesinde yağlanma, hareketsizlik, sigara, uyku eksikliği, uzun süreli stres ve bazı kronik enfeksiyonlar başlıca nedenler arasında sayılır. Kronik inflamasyon kalp-damar hastalığı, tip 2 diyabet, bazı kanserler, karaciğer yağlanması ve bunama ile ilişkilendirilir. Kanda CRP gibi belirteçlerle tahmin edilmeye çalışılır, ancak tek bir ölçüm her zaman güvenilir bilgi vermez.

Beslenmenin yeri

Sebze, meyve, baklagil, tam tahıl, zeytinyağı ve balık ağırlıklı beslenme, gözlem çalışmalarında daha düşük iltihap belirteçleriyle ilişkili bulunmuştur. Şekerli içecek, işlenmiş et ve ultra işlenmiş gıdalar ise ters yönde ilişkilendirilir. "İltihabı söken" tek bir besin ya da takviye için insan kanıtı yoktur. Konu kronik iltihap ve beslenme yazısında ayrıca ele alınıyor.

Kilonun dengede tutulması, düzenli hareket ve yeterli uyku da iltihap belirteçlerini olumlu yönde etkileyen alışkanlıklar arasında sayılır.

Bilinmeyenler

Kronik inflamasyonun hastalığa mı yol açtığı, yoksa hastalığın bir işareti mi olduğu her durumda net değildir. İltihap belirteçlerini düşüren bazı ilaçların çalışmalarında kalp-damar olaylarında azalma görüldü, ama bu ilaçların enfeksiyon gibi yan etkileri vardır. Beslenmeyle belirteçlerde görülen küçük değişimlerin hastalık riskini ne kadar etkilediği bilinmiyor. Sağlıklı bir kişide düzenli CRP ölçtürmenin yararı da gösterilmemiştir.

İltihap belirteçleri enfeksiyon, yaralanma ya da yoğun egzersiz sonrasında geçici olarak da yükselebilir. Bu yüzden tek bir sonuç, hekim tarafından kişinin genel durumuyla birlikte değerlendirilir.