Lösin

Ne demek?

Lösin, proteinleri oluşturan 20 amino asitten biridir. Vücut onu kendisi üretemez, besinle alınması gerekir. Bu tür amino asitlere temel (esansiyel) amino asit denir. Lösin, izolösin ve valinle birlikte dallı zincirli amino asitler grubunda yer alır.

Neden önemli?

Yaşla birlikte kas kütlesi azalır ve bu kayıp düşme ve bağımsızlık kaybıyla ilişkilidir. Lösin, kasın proteine verdiği yanıtı anlamak için araştırmacıların en çok incelediği amino asittir.

Kasta ne yapar?

Lösin, kas hücresinde mTOR adlı büyüme sinyalini uyararak protein yapımını başlatır. Bu nedenle bir öğündeki proteinin kas yapımına katkısı kısmen lösin miktarına bağlıdır. Yaşlı kas proteine daha zayıf yanıt verir. Bir çalışmada yaşlılarda kas yapımını yeterince uyarmak için öğündeki temel aminoasitler içinde lösin oranının yüksek olması gerektiği görüldü.

Hangi besinlerde bulunur?

Süt ve süt ürünleri, özellikle yoğurt ve peynir altı suyu proteini lösin bakımından zengindir. Et, tavuk, balık ve yumurta da iyi kaynaklardır. Baklagiller, soya ve kuruyemiş bitkisel kaynaklardandır, ancak aynı miktar protein için lösin içerikleri genellikle daha düşüktür. Bitkisel beslenenler protein miktarını biraz artırarak ve kaynakları çeşitlendirerek bu farkı kapatabilir.

Türk sofrasında kahvaltıdaki yumurta ve peynir, öğle yemeğinin yanındaki yoğurt ya da ayran, öğünlere kolayca lösin ekler. Ayrıntılar yaşlılıkta protein ihtiyacı yazısındadır.

Takviye gerekir mi?

Yaşlılarda proteini her öğüne yeterli miktarda dağıtmak, lösin ihtiyacını çoğunlukla karşılar. Lösin ya da aminoasit takviyelerinin kas gücüne ve günlük işlevlere etkisi üzerine sonuçlar tutarsızdır. Böbrek ya da karaciğer hastalığı olanlarda protein ve aminoasit takviyeleri hekimle konuşulur. Kas kütlesini korumak için en tutarlı kanıt, yeterli protein ile direnç egzersizinin birlikte yapılmasındadır.

Bilinmeyenler

Lösin üzerine bilgilerin çoğu, öğünden sonraki birkaç saatte kas protein yapımını ölçen kısa çalışmalardan gelir. Bu kısa süreli yanıt, aylar ve yıllar içinde kas kütlesine ve güce her zaman aynı ölçüde yansımaz. Yaşlılarda öğün başına ne kadar lösinin yeterli olduğu konusunda uzmanlar arasında tam bir uzlaşı yoktur. Bu yüzden öneriler lösin yerine toplam protein üzerinden yapılır.