Anne babanız yeterli besleniyor mu? Yakınlar için kontrol listesi

Listeyi nasıl kullanırsınız?

1. Sayfanın başındaki “Bu sayfayı yazdır” düğmesine basın. Kâğıda yalnız kontrol listesi çıkar.
2. Bir hafta boyunca gözleyin. Soru yağmuruna tutmak yerine birkaç öğünü birlikte yiyin, mutfağa birlikte girin.
3. Gördüğünüz maddenin kutusunu işaretleyin, yanına tarih ve kısa bir not yazın.
4. Kâğıdı hekim ya da diyetisyen görüşmesine götürün.

Kaç kutu işaretlenirse sorun var diye bir sayı vermiyoruz. Sağlık çalışanları benzer listeleri beslenme riskini taramak için kullanır; sonucu yorumlamak onların işidir. Size düşen, gördüğünüzü aktarmaktır. İşaretli bir kutu ne bir hastalık ne de sizin ihmaliniz anlamına gelir; bu değişikliklerin çoğu yaşla birlikte yavaş yavaş ortaya çıkar.

Sofrada neye bakmalı?

• Çoğu öğünde tabağının yarısından fazlasını bırakıyor.
• Öğün atlıyor; bazı günleri çay ve birkaç lokmayla geçiriyor.
• Et, tavuk, balık, yumurta, yoğurt, peynir ya da baklagili günlerce yemiyor.
• Çiğnerken zorlanıyor, takma dişi vuruyor ya da sert yiyecekleri tabağın kenarına ayırıyor.
• Yerken ya da içerken sık öksürüyor, lokma boğazına takılıyor.
• Yemeklerin tadını alamadığını söylüyor, eskiden sevdiği yemekleri istemiyor.
• Gün boyunca çok az su içiyor; önüne konan bardak dolu kalıyor.

Mutfakta ve alışverişte neye bakmalı?

• Buzdolabı boş ya da içindekilerin tarihi geçmiş.
• Öğünler hep aynı birkaç şeyden oluşuyor: çay, ekmek, bisküvi.
• Alışverişe çıkamıyor ya da poşet taşıyamıyor.
• Ocağı kullanmaktan çekiniyor ya da yemek yapmayı bırakmış.
• Çoğu öğünü tek başına yiyor.
• Parası yetmediği için et, süt ürünü ya da meyve almaktan kaçınıyor.

Kiloda ve günlük hâlinde neye bakmalı?

• İstemeden kilo vermiş; kıyafetleri, kemeri ya da yüzüğü bollaşmış.
• Daha çabuk yoruluyor, sandalyeden kalkarken zorlanıyor.
• Son aylarda düştü ya da dengesi bozuldu.
• Ağzı kuru, idrarı koyu renkli ya da kabızlıktan yakınıyor.
• Yeni bir ilaca başladıktan sonra iştahı değişti.
• Keyifsiz ve içine kapanık; yas ya da yalnızlık dönemi yaşıyor.

Hangi durumlarda beklemeden hekime başvurmalı?

Aşağıdakilerden biri varsa listeyi doldurmayı beklemeyin, hekime başvurun:

• Yutarken zorlanıyor, yerken sık sık boğulur gibi oluyor.
• Birkaç gündür neredeyse hiç yemiyor ya da içmiyor.
• Kısa sürede gözle görülür biçimde kilo verdi.
• Yeni başlayan dalgınlık, uykuya eğilim ya da bilinç bulanıklığı var.
• Kusma ya da ishal yüzünden sıvı alamıyor.

112'yi arayın: Boğazına kaçan lokma yüzünden nefes alamıyorsa, uyandırılamıyorsa ya da bilinci aniden bozulduysa beklemeyin, acil yardım isteyin.

İşaretlediğiniz maddeler için evde neler denenebilir?

Hekimin verdiği sıvı, tuz ya da protein sınırı varsa önce o sınır geçerlidir. Sınır yoksa şu küçük değişiklikler çoğu evde uygulanabilir:

Görüşmeye giderken yanınıza neler alın?

• İşaretlediğiniz bu liste
• Son tahlil sonuçları
• Kullandığı ilaçların ve takviyelerin listesi ya da kutuları
• Biliyorsanız son aylardaki kilosu
• Üç gün boyunca ne yiyip içtiğini yazdığınız kısa bir not

İleri yaşta beslenmenin genel çerçevesi için 65 yaş üstü beslenme sayfasına bakabilirsiniz.