Dondurucuya hangi yemekler atılır? Evde porsiyonlayıp dondurma

Dondurucuda iyi duran yemekler hangileri?

Tek ya da iki kişilik evde her gün yemek pişirmek yorucudur. Bir kez pişirip birkaç porsiyonu dondurucuya ayırmak, yorgun olduğunuz günlerde de sıcak bir öğün yemenizi sağlar. Şu yemekler dondurulup çözüldüğünde tadını ve kıvamını büyük ölçüde korur:

• Baklagil yemekleri: Kuru fasulye, nohut, barbunya ve yeşil mercimek yemeği. Haşlanmış nohut ve fasulyeyi suyuyla birlikte de dondurabilirsiniz; pişirme adımları düdüklüde kuru fasulye ve nohut yazısında.
• Çorbalar: Mercimek, ezogelin, sebze ve tavuk suyu çorbası. Mercimek çorbası tarifi burada.
• Etli ve kıymalı yemekler: Köfte, etli taze fasulye, etli bezelye, kıymalı ıspanak ve türlü.
• Haşlanmış tavuk ve et: Didiklenmiş tavuk ya da haşlama et, suyuyla birlikte.
• Ekmek: Dilimlenmiş tam tahıllı ekmek; ihtiyacınız kadar dilimi çıkarıp kızartabilirsiniz.
• Bulgur pilavı: Çoğu zaman iyi çözülür; ısıtırken bir iki kaşık su ekleyin.

Dondurunca bozulan yemekler hangileri?

• Yoğurtlu ve kremalı yemekler: Yayla çorbası, cacık ve yoğurtlu sos çözülünce su salar, taneli görünür.
• Haşlanmış patates: Dokusu süngerleşir. Patatesli yemekleri patatessiz dondurup ısıtırken taze patates ekleyin.
• Yeşil salata ve çiğ sebze: Çözülünce yumuşar ve suyunu bırakır.
• Haşlanmış yumurta: Beyazı lastik gibi olur.
• Kızartmalar ve mayonezli yemekler: Kızartma çıtırlığını kaybeder, mayonez ayrışır.
• Muhallebi ve sütlaç: Çözülünce kıvamı bozulabilir.

Pişmiş yemeği dondurmadan önce ne yapmalı?

Dünya Sağlık Örgütü'nün güvenli gıda için beş anahtarından biri, yiyeceği uygun sıcaklıkta tutmaktır. Pişmiş yemek tezgâhta uzun süre ılık kalırsa mikroplar çoğalabilir. Bu yüzden:

1. Yemeği ocaktan aldıktan sonra tezgâhta uzun süre ve büyük tencerede bekletmeyin; geniş ve sığ kaplara bölün, böylece çabuk soğur.
2. Buhar çıkışı azalınca kapakları kapatın ve önce buzdolabına, sonra dondurucuya kaldırın.
3. Kabı ağzına kadar doldurmayın; sıvı donarken genişler ve kapağı zorlar ya da cam kabı çatlatabilir.
4. Pilav ve makarnayı uzun süre oda sıcaklığında bırakmayın. Bazı bakteriler bu yiyeceklerde ısıtmayla yok olmayan zararlı maddeler üretebilir.

Buzdolabında saklama ve yeniden ısıtma kuralları pişmiş yemek buzdolabında kaç gün durur yazısında.

Tek öğünlük porsiyon nasıl ayrılır?

Yemeği bir öğünde yiyeceğiniz miktarlara bölün: bir kâse çorba, bir kepçe baklagil yemeği, dört beş köfte. Böylece her seferinde yalnız ihtiyacınız kadarını çıkarırsınız ve çözülen yemeği yeniden dondurmak zorunda kalmazsınız. Kapaklı cam kaplar, dondurucuya uygun plastik kutular ya da düz yatırılan dondurucu poşetleri işinizi görür; poşetler az yer kaplar ve çabuk çözülür. Haftalık bir düzen için tek kişilik mutfak planı sayfasına bakabilirsiniz.

Etiket neden önemli?

Donmuş yemekler birbirine benzer; birkaç hafta sonra hangi kapta ne olduğunu ayırt etmek zorlaşır. Her kabın üstüne yemeğin adını ve dondurduğunuz günü yazın. Yeni dondurduğunuzu arkaya, eskiyi öne koyun ve önce eskisini kullanın. Donmuş yemek uzun süre güvenli kalır, ama tadı ve dokusu zamanla bozulur; dondurucudaki yemekleri birkaç ay içinde tüketmeyi hedefleyin. Kapağın üzerinde kalın bir buz tabakası ya da kurumuş, renk değiştirmiş kenarlar varsa yemek fazla beklemiştir.

Donmuş yemek nasıl çözülür ve ısıtılır?

• Bir gece önceden dondurucudan buzdolabına alın; yemek dolapta yavaş çözülür.
• Çorbayı ve baklagil yemeğini doğrudan tencereye koyup kısık ateşte de çözebilirsiniz.
• Tezgâhta oda sıcaklığında saatlerce bırakmayın.
• Isıtırken yemeğin her yeri sıcak olmalı; çorbayı kaynatın, yemeği buharı çıkana kadar ısıtın.
• Çözdüğünüzü yeniden dondurmayın; bir kez ısıtıp yiyin.

Markette dondurulmuş sebze almak doğru mu?

Dondurulmuş bezelye, ıspanak ve brokoli pratik bir seçenektir. Sekiz sebze ve meyvenin incelendiği bir çalışmada dondurulmuş ürünlerin vitamin değerleri çoğu zaman buzdolabında birkaç gün bekletilmiş taze ürünlerle benzer, bazen daha yüksek bulundu; yalnız bazı ürünlerde beta karoten azaldı. Tuz ve sos eklenmemiş, içindekiler listesinde yalnız sebze yazan paketleri seçin. Kan sulandırıcı (örneğin varfarin) kullanıyorsanız dondurulmuş ıspanak ve brokoliyi birden artırmayın; her hafta benzer miktarda yiyin. Bütçe dostu bir liste bütçe dostu market listesi yazısında.

Elektrik kesilirse ne yapmalı?

Dondurucunun kapağını açmayın; dolu bir dondurucu kapalı kaldıkça içini bir süre soğuk tutar. Elektrik geldiğinde yemeklere bakın. Hâlâ buz kristali taşıyan yemekler çoğu zaman kullanılabilir; bağışıklığınız zayıfsa şüphelendiğiniz yemeği atın. Tamamen çözülmüş, ılımış, kokusu ya da görünüşü değişmiş yemeği atın; emin olamadığınız yemeği tatmayın.

Kimler daha dikkatli olmalı?

Dünya Sağlık Örgütü, gıda kaynaklı hastalıkların en çok bebekleri, küçük çocukları, yaşlıları ve hastaları etkilediğini belirtir. Kemoterapi alıyorsanız, bağışıklığınızı baskılayan ilaç kullanıyorsanız ya da yakın zamanda ameliyat olduysanız saklama ve ısıtma kurallarına daha sıkı uyun. Yemekten sonra kusma, ishal ya da ateş olursa hekiminize başvurun; idrar söktürücü kullanıyor ya da sıvı kaybediyorsanız beklemeyin. Yutma güçlüğü olan kişide çözülmüş yemeğin kıvamı değişebilir; ısıttıktan sonra kıvamı kontrol edin. Akşam için hafif öğün önerileri yaşlılar için akşam yemeği yazısında.

Sık sorulan sorular

Pirinç pilavını dondurabilir miyim?

Dondurabilirsiniz, ama pişirdikten sonra tezgâhta uzun süre bekletmeden, çabuk soğutup küçük kaplara bölerek dondurun. Isıtırken bir iki kaşık su ekleyin ve her yeri sıcak olana kadar ısıtın. Çözülen pilavı yeniden dondurmayın. Pilavı oda sıcaklığında saatlerce bıraktıysanız dondurmak yerine atın; ısıtmak onu güvenli hâle getirmez.

Çözdüğüm köfteyi yeniden dondurabilir miyim?

Çözülmüş pişmiş yemeği yeniden dondurmayın; her donma ve çözülme hem dokuyu bozar hem de mikropların çoğalmasına fırsat verir. Bu yüzden yemeği tek öğünlük porsiyonlarla dondurmak işinizi kolaylaştırır. Çiğ kıymayı buzdolabında çözdüyseniz önce pişirin; pişmiş köfteyi bir kez dondurmak sorun yaratmaz.

Annem tek başına yaşıyor; bir haftalık yemeği dondurucuda tutabilir mi?

Evet, bu tek kişilik bir ev için pratik bir düzendir. Yemeği tek öğünlük kaplara bölün, üzerine adını ve gününü büyük harflerle yazın ve önce eski kabı kullanmasını kolaylaştırın. Kapakları kolay açılan kaplar seçin. Yemek sonrası mide şikâyeti, kilo kaybı ya da öğün atlama fark ederseniz hekimine danışın.

Dondurucuda unuttuğum bir yemeği yiyebilir miyim?

Sürekli donmuş kalmış yemek genelde güvenlidir, ama uzun süre beklediyse tadı ve dokusu bozulmuş olabilir. Kurumuş, renk değiştirmiş ya da kokusu farklı bir yemekten şüphelenirseniz atın. Elektrik kesintisinde çözülüp ılımış olabilecek yemekleri de tatmayın. Bu yüzden her kaba tarih yazmak işinizi kolaylaştırır.

Kaynaklar

1. Dünya Sağlık Örgütü (WHO). Five keys to safer food manual. 2006.
2. Dünya Sağlık Örgütü (WHO). Food safety – bilgi notu.
3. Bouzari A, Holstege D, Barrett DM. Vitamin retention in eight fruits and vegetables: a comparison of refrigerated and frozen storage. J Agric Food Chem. 2015.